ทำไม ไวอากร้า ไม่ผิดกฎ WADA? ไขข้อสงสัยยาช่วยเล่นพื้นที่สูงในวงการกีฬา

องค์กรต่อต้านสารกระตุ้นโลก (WADA) ยืนยันว่า ไวอากร้า (Viagra) หรือสารออกฤทธิ์ ซิลเดนาฟิล (Sildenafil) ไม่ได้อยู่ในบัญชีสารต้องห้ามประจำปี 2026 เนื่องจากหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันยังไม่สามารถยืนยันได้ว่ายาชนิดนี้ช่วยเพิ่มสมรรถนะทางกีฬาอย่างมีนัยสำคัญ

WADA ได้ศึกษาผลของ ซิลเดนาฟิล อย่างต่อเนื่อง และสรุปว่า ยาดังกล่าวไม่ได้ช่วยเพิ่มความทนทานของร่างกาย หรือเพิ่มประสิทธิภาพในการลำเลียงออกซิเจนสำหรับการแข่งขันกีฬาในสภาวะทั่วไป โดยเฉพาะการแข่งในพื้นที่ระดับน้ำทะเลหรือพื้นที่ที่มีความสูงไม่มาก

อย่างไรก็ตาม มีงานวิจัยที่เผยแพร่ในปี 2015 ระบุว่า ไวอากร้า อาจช่วยให้นักกีฬาบางรายมีสมรรถนะดีขึ้นเมื่อลงแข่งขันในพื้นที่สูงมาก ประมาณ 3,800 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล โดยพบว่าผู้เข้าร่วมการทดลองบางคนมีประสิทธิภาพในการออกกำลังกายเพิ่มขึ้นมากกว่า 35 เปอร์เซ็นต์

แม้กระนั้น ผลการศึกษาดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นกับนักกีฬาทุกคน และยังขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล อีกทั้งงานวิจัยชิ้นเดียวกันยังระบุว่า ซิลเดนาฟิล ไม่น่าจะช่วยเพิ่มสมรรถนะของนักกีฬาประเภทความทนทาน หากแข่งขันในพื้นที่ที่มีความสูงต่ำกว่า 4,000 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล

ด้วยเหตุนี้ WADA จึงยังไม่จัดให้ ซิลเดนาฟิล เป็นสารเพิ่มสมรรถนะ และไม่ได้บรรจุไว้ในบัญชีสารต้องห้าม

ที่ผ่านมาเคยมีรายงานการใช้ ไวอากร้า ในวงการฟุตบอล เช่น กรณีของ ยูเนียน เด ซานตาเฟ่ สโมสรจากอาร์เจนตินา ซึ่งนำมาใช้เพื่อช่วยรับมือการแข่งขันที่สนาม เอสตาดิโอ โอลิมปิโก้ อตาฮวลป้า ประเทศเอกวาดอร์ ซึ่งตั้งอยู่สูงประมาณ 2,850 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล

เดิมที ไวอากร้า ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อรักษาภาวะความดันโลหิตสูง โดยมีคุณสมบัติช่วยขยายหลอดเลือดในปอด ทำให้การไหลเวียนของเลือดดีขึ้น และอาจช่วยบรรเทาอาการเหนื่อยล้า เวียนศีรษะ รวมถึงอาการที่เกิดจากการปรับตัวต่อสภาพอากาศเบาบางในพื้นที่สูงได้ในบางกรณี

ประเด็นดังกล่าวกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้งก่อนเกม ฟุตบอลโลก 2026 รอบ 16 ทีมสุดท้าย ระหว่าง ทีมชาติอังกฤษ กับ เม็กซิโก ที่สนาม เอสตาดิโอ อัซเตกา กรุงเม็กซิโก ซิตี้ ซึ่งตั้งอยู่สูงประมาณ 2,200 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนในอากาศเบาบางกว่าปกติ และอาจทำให้นักเตะที่ไม่ได้ปรับตัวมีอาการเหนื่อยล้าได้เร็วขึ้น

มีรายงานว่า นักเตะทีมชาติอังกฤษอาจพิจารณาใช้ ไวอากร้า เพื่อช่วยให้ร่างกายปรับตัวกับการลงเล่นในพื้นที่สูง อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานหรือการยืนยันว่าได้มีการใช้ยาดังกล่าวจริง

ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การกีฬาเห็นตรงกันว่า แม้ ซิลเดนาฟิล อาจช่วยเรื่องการไหลเวียนของเลือดในบางสถานการณ์ แต่ปัจจัยสำคัญที่สุดสำหรับการแข่งขันในพื้นที่สูงยังคงเป็นการปรับสภาพร่างกายให้คุ้นเคยกับระดับออกซิเจนที่ลดลง ซึ่งมีผลโดยตรงต่อความฟิตและประสิทธิภาพของนักกีฬาในสนามแข่งขัน